Azerbaycan ve İslam Dünyasının Kanayan Yarası: Karabağ

23 Şubat 2016

Azerbaycan, Güney Kafkasya’da nüfusunun çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu bir Türk devletidir. 86.600 km2 ile Güney Kafkasya’nın en büyük yüz ölçümüne sahip devleti olan Azerbaycan’ın nüfusu yaklaşık 10 milyondur. Azerbaycan Türklerinin kökeni Oğuzlara dayanmaktadır. Bundan dolayı Türkiye Türkleri ile dilsel ve etno-kültürel bağlara sahiptirler. %90’ı Azerbaycan Türklerinden oluşan ülke nüfusunun geri kalanı Lezgid, Talış, Rus ve Kürt topluluklardır. %95’i İslam inancına sahip olan nüfusun yaklaşık %65’i Şii, %35’i Sünni’dir. Azerbaycan Türkleri, Farslardan sonra dünyadaki en büyük ikinci Şii topluluktur. Sünniler ve Şiiler Azerbaycan’da aynı camilerde ibadet etmektedir. Azerbaycan, kuzeyde Rusya ve Gürcistan, güneyde İran, batıda Ermenistan ile komşudur. Başkenti, Kafkasya’nın Hazar Denizi kıyısındaki tarihî liman şehri olan Bakü’dür.
İslamiyet, 7. yüzyıldan itibaren Arap fetihleriyle birlikte Azerbaycan ve Kafkasya coğrafyasında hızla yayılmaya başlamıştır. Bu coğrafya aynı zamanda Zerdüştlük ve Hristiyanlığın da izlerini barındırdığı bir bölgedir. Güneydeki İran Azerbaycan’ında İslamiyet’in yayılma süreci daha hızlı olmuştur. Ancak bu noktada Azerbaycan coğrafyasının nasıl İslamlaştığı konusunda hâlâ farklı görüşlerin olduğunu belirtmekte fayda vardır. Özellikle 7. ve 13. yüzyılda bölgenin İslamlaşması fetihlerle hız kazanmıştır. Azerbaycan’daki ve Güney Kafkasya’daki Müslüman Türk varlığı milattan sonra 7. yüzyıldan itibaren yoğunlaşmaya başlamış ve bu varlık Selçuklu ve Osmanlı ile daha da güçlenmiştir. Özellikle Osmanlı döneminde Sünnilik bölgede ağırlık kazanmıştır. Şah İsmail ve Yavuz Sultan Selim arasında 16. yüzyılda Anadolu’da gerçekleşen güç mücadelesi, Osmanlı Devleti’nin Sünni, Azerbaycan Türklerinin ise Şii bir nitelik kazanmasında etkili olmuştur. Bu mücadele aynı zamanda Azerbaycan ve Anadolu Türkleri arasındaki zihinsel ayrılığın artmasına yol açmıştır.

Raporun tamamına ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Diğerleri