Çin Müslümanları

Çin Müslümanları

Giriş

1,36 milyar nüfusu ile dünyanın en kalabalık ülkesi olan Çin’de Müslümanların sayısının 28 milyon olduğu ifade edilse de uzmanlar bu rakamın manipülasyona açık olduğunu belirtmektedir. Zira 1936 yılında 47.437.000 ile ülke nüfusunun %10’unu teşkil eden Müslümanların sayısının 1953’te 10 milyon olarak açıklanması, 2000 yıllında ise 20 milyona yükselmesi soru işaretlerine yol açmaktadır. Bu, genel olarak Çin’de sadece çoğunluk olarak Müslüman olan etnik grupların bu sayıya dâhil edildiğini, bunun dışında kalan ve genel çoğunluğu gayrimüslim olan etnik gruplara mensup Müslümanların sayısına bakılmadığı gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Ülkedeki nüfus artış hızı ve tarihsel gelişmeler göz önüne alındığında 2010 yılı ülke nüfusu 1936 yılı ülke nüfusunun üç-dört katına ulaşan Çin’de  Müslüman nüfusunun da aynı artış hızı ile yaklaşık 100-150 milyon olması beklenir.

Afganistan’dan başlayarak Butan, Myanmar, Hindistan, Kazakistan, Kuzey Kore, Kırgızistan, Laos, Moğolistan, Nepal, Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Vietnam’a kadar pek çok ülke ile sınır komşusu olan Çin’de toplam 56 farklı etnik grup bulunmaktadır. Ülke nüfusunun %91,6’sını Han Çinliler, %1,3’ünü Zuanglar ve %7,1’ini de diğer azınlık (Huiler, Uygurlar, Tibetliler, Moğollar, Koreliler, Kazaklar, Kırgızlar, Tacikler, Özbekler, Tatarlar vd.) grupları oluşturmaktadır. Budizm’in en yaygın din olduğu ülkede Hristiyanlıktan sonra İslam üçüncü sırada gelmektedir. Çin’de yaşayan Müslüman toplulukların çoğunluğu ülkenin kuzeybatı bölgesinde (Sincan, Gansu, Çinghay) bulunmaktadır. Etnik olarak Çinli olan Hui Müslümanları, Yunan ve Hennan bölgelerinde nispeten yoğunlukta olsalar da tüm ülke içinde dağınık olarak yaşamaktadırlar. Ülke genelinde 39.000 cami, 42.000 imam bulunmaktadır. Camilerin 25.000’i Sincan bölgesindedir. İslami eğitim ilk dönemden bu yana camilerde verilmektedir. Zaman içerisinde İslami eğitim kurumları kurulmuş olsa da temel dinî eğitim sistemi olarak cami eğitimleri bugün dahi devam etmektedir.

Çinli Müslümanlar dinî düşünce ve uygulamalarında hem kendi yerel inanışlarından hem de ulus ötesi eğilimlerden etkilenmişlerdir. Ülke Müslümanlarının profili Kadimciler, Menhuanlar (Sufiler), İhvan ve Selefiler olarak çıkarılabilir. Sünni İslam geleneğine adapte olan Çinli Müslümanlar Hanefi mezhebine bağlıdır. Çinli Müslümanlar içinde İran kökenli kesimler olsa da ülkede Şiilik çok karşılaşılan bir akım değildir. Sadece Çin-Afganistan sınırında yaşayan küçük Tacik topluluğu Şiiliğin İsmaili koluna mensuptur. Ayrıca 16. yüzyılda Ming Hanedanlığı’nın sonlarına doğru Orta Asya’dan Çin’in kuzeydoğu bölgesine göç eden sufiler yani Menhuanlar da bölge de Nakşibendi, Kadiriyye, Kubriyye ve İşhakiyye tarikatlarını yaymışlardır.

Raporun tamamına ulaşmak için tıklayınız.