Ekvator Ginesi Müslümanları

Ekvator Ginesi Müslümanları

11 Şubat 2017

Yüz ölçümü: 28.051 km2

Nüfus: 722.254

Müslüman nüfus: %5-10

Başkent: Malabo

Resmî dil: İspanyolca, Fransızca, Portekizce

Ekvator Ginesi, Atlas Okyanusu’nda birkaç adası olan Afrika’nın en küçük ülkelerinden biridir. Nüfusun %90’ının Katolik Hristiyanlardan oluştuğu ülkede Müslümanların oranı %5-10 arasındadır. Ülkedeki Müslümanlar ağırlıklı olarak ana karadaki topraklarda yaşamaktadır. Adalardaki Müslümanların sayısı ise yok denecek kadar azdır. Bölgeye İslam ilk defa 11. yüzyılda Fas merkezli Murabitun (Moravids) devleti döneminde gelmiştir. Bu dönem bütün Batı Afrika kıyılarında etkisini gösteren davet ve tebliğ grupları, Murabitler döneminde daha güneye kadar inerek bugünkü Ekvator Ginesi isimli bölgeye ulaşmıştır.

16. yüzyıla kadar Nijerya merkezli Müslüman tacirlerin ticaret için bölgeye geliş gidişlerinin artması, buradaki Müslümanların sayısında da artışa sebep olmuştur. Son olarak 1600’lerden sonra Kamerun’u kendilerine anayurt edinen Fang halkının Müslüman olması, komşu bölgelerde yaşayan akraba topluluklarla birlikte Ekvator Ginesi’ndeki Fang topluluklarını da İslam’a kazandırmıştır.

Coğrafi olarak gerek Osmanlı’nın gerekse Batı Afrika merkezli İslam imparatorluklarının uzağında olduğundan, bölgede Müslümanların sayısı oldukça yavaş bir artış göstermiştir. 19. yüzyılda başlayan sömürge hareketleri ve özellikle de 1879’daki İspanya işgaliyle birlikte, bölgede Avrupalı güçlerin dönemi başlamıştır. Avrupalılar güçlü merkezî devlet otoriteleri kurarak burada kilisenin önünü açmıştır. Başlangıçtan itibaren her türlü İslami uygulamayı yasaklayan İspanyol sömürgeciler, şiddet ve vahşet yöntemleri kullanarak diğerleriyle birlikte Müslüman toplulukları da etkisizleştirmiştir.

Bugün Ekvator Ginesi’ndeki Müslümanların büyük bölümü Fang etnik grubunun yoğun olarak yaşadığı kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde bulunmaktadır. Ülkenin geri kalan kesimlerindeki Müslümanların nüfusu ise oldukça azdır. Son yıllarda Nijerya’dan bu ülkeye çalışmak üzere gelen binlerce Müslüman işçi de ülkedeki Müslüman nüfusun artışında etkili olmuştur.

İspanyolların 1968 yılına kadar süren son derece katı ve acımasız sömürge idaresinden sonra ülkede istikrarsız diktatörler dönemi başlamış ve binlerce insanın hayatını kaybettiği etnik çatışmalar ve siyasi hesaplaşmalar yaşanmıştır. Bu istikrarsızlık 1995 yılında Amerikan firmalarının ülkede petrol bulmasına kadar sürmüştür. Afrika’da resmî dili İspanyolca olan tek ülke durumundaki Ekvator Ginesi, bölgenin en önemli petrol üreticilerinden biridir. Afrika’nın en kanlı diktatörlüklerinden biri sayılan ülkede Katolik kilisesi, devletin resmî dini olarak bütün bu katliamlarda doğrudan rol oynamıştır.

Devlet kademelerinde ilerlemenin tek yolu Katolik kilisesinin onayını almaktan geçtiğinden, Müslümanlarla birlikte birçok Protestan ve animist, mevcut resmî düzenin mağduru olmuştur.

Ekvator Ginesi, petrol zengini bir ülke olmakla birlikte, gelir adaletsizliği sebebiyle ülke kaynakları küçük bir azınlığın elindedir. Ülkede sosyal adalet öylesine bozuktur ki, nüfusun %70’i fakirlik sınırı altında yaşamaktadır. Çocukların %20’sinin beş yaşını göremeden hayatını kaybettiği Ekvator Ginesi’nde nüfusun yarıdan fazlası temiz içme suyuna erişememektedir. Sadece ekonomik anlamda değil, siyasal haklar ve özgürlükler konusunda da ülke dünyada en kötüler arasındadır.

Ekvator Ginesi’ndeki Müslümanlar gerek siyasi gerekse ekonomik anlamda oldukça zor şartlar altındadır. Siyasette temsil edilmemeleri yanı sıra, dinî işlerini yürütmek üzere kurulmuş bulunan, ancak yetkisiz durumdaki müftülük kurumu da devlet tarafından ciddi bir muhatap olarak görülmemektedir. Ülkede farklı kentlerdeki camilerin bağlı olduğu belli bir otorite olmadığından, Müslüman azınlık arasındaki bağlar da oldukça zayıftır.

Diğerleri