İslam Dünyasında İnsani Krizler

İslam Dünyasında İnsani Krizler

08 Ağustos 2017

Giriş

İnsani kriz durumu veya hali; insan hayatının, güvenliğinin, sağlık ve refahının geniş ölçüde tehdit altında bulunması olarak anlaşılabilir. Her bir insani krizin sebebi bölgesel olarak değişim gösterebilir. Fakat insani krizlerin ana sebepleri arasında doğal afetler, silahlı çatışmalar, salgın hastalıklar ve acil durumlar gösterilmektedir.Tüm dünyayı etkisi altına alan krizler oldukça farklı özelliklere sahiptir ve oldukça karmaşık, iç içe geçmiş problemler meydana getirmektedir. Çatışmalar; çevresel, ekonomik ve sosyal istikrarsızlıklar gibi çok yönlü faktörlerle birleşerek sivil halk üzerindeki etkilerini daha da arttırabilmektedir. Bu faktörlerin birleşmesi; fakirlik, eşitsizlik ve temel hizmetlere erişimde zaten var olan kırılganlık (vulnerabilities), doğal afetlerin ve silahlı çatışmaların yıkıcı etkisi ile insanlık üzerindeki olumsuz etkisini daha da arttırır. Diğer yandan, silahlı çatışmalar ve doğal afetler başka istikrarsızlıklar ve kırılganlıkların oluşmasına da sebep olabilir. Bunlar gıda güvensizliğini ve onarılamaz fakirliği, sivillerin yerlerinden edilmesini, sosyal ayrışmayı, siyasal istikrarsızlığı ve salgın hastalıkları kapsayabilir.

Günümüzde özellikle gelişmekte olan dünyada birçok ülke, hem doğal afetlerle hem de insan eliyle yapılmış felaketler olan silahlı çatışmalarla yüzleşmektedir, üstelik bu olumsuzluklar her geçen gün daha da artmaktadır. Doğal afetler ve silahlı çatışmalar toplumların refahına olumsuz etki eder ve toplumda eşitsiz bir yapı ortaya çıkartarak fakirlik seviyesinin yükselmesine neden olur.

Günümüz dünyasında çok çeşitli ve sayısız örnekte insani krizle karşılaşılması, uluslararası toplumun bu krizlerin insanlık üzerindeki yıkıcı etkisinifark etmesinde etkili olmuştur. Sadece 2014 yılında toplam 200 milyon 500 bin insan doğal felaketler, salgın hastalıklar, silahlı çatışmalar ve diğer felaketlerden etkilenmiştir ki, 2013 yılı ile karşılaştırıldığında bu rakam 50 milyon daha fazladır.[i] Yukarıda bahsedilen insani krizlere ilişkin olarak bu raporda insani krizlerin ana sebepleri ve etkileri geniş çerçevede ele alınacaktır. Rapor, insani kriz yaşanmasına sebep olan silahlı çatışmalar, işgal ve saldırı; ekonomik ve siyasi yönetimdeki istikrar; iklim değişikliği ve doğal afetler; salgın hastalıklar olmak üzere dört ana başlığa odaklanacaktır. İnsani yıkımın sonuçlarıyla ilgili olarak da beş farklı konu ele alınarak açıklanacaktır. Bu konular şunlardır:

- İnsani ihtiyaçlar

- Devletin koruma sorumluluğu

- Ekonomik çöküş

- İnsan hakları ihlalleri

- Göç ve yerinden edilme

İnsani krizlerin etkileri ve sebepleri geniş bir şekilde değerlendirildikten sonra İslam dünyasında mevcut olan krizler incelenerek bunların sebepleri, etkileri ve alınabilecek önlenmelere ilişkin olasılıklar üzerinde durulacaktır.

Raporun tamamına ulaşmak için tıklayınız.

 


[i]OCHA (2015), Global Humanitarian Assistance 2015, Office for the Coordination of Humanitarian Affairs, Geneva.