Kırgızistan

Kırgızistan

Kırgızistan

Temel göstergeler
Resmi adı Kırgızistan Cumhuriyeti
Yönetim biçimi Cumhuriyet
Başkent Bişkek
Bağımsızlık tarihi 31 Ağustos 1991 
Yüzölçümü 199,900 km² 
Coğrafi konumu Orta Asya’da yer alan Kırgızistan’ın komşuları kuzeyde Kazakistan, batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan, güneydoğuda Çin Halk Cumhuriyetidir.
İklimi Tanrı Dağları’nın yüksekliklerinde kuru kıtasaldan kutupsala değişiklik görülür; güneybatıda ve kuzey dağ eteklerindeki bölgelerde subtropikal iklim görülür.
Doğal kaynakları Hidro güç, altın ve diğer metaller, kömür, petrol, doğal gaz, cıva, bismut, kurşun, çinko.
Nüfusu 6.1 milyon (2017 verileri)
Nüfusun etnik dağılımı Kırgız %52,4, Rus %18, Özbek %12,9, Ukrayna %2,5, Alman %2,4, diğer %11,8
Din %75 Müslüman, %20 Rus Ortodoksları, %5 diğer 
Diller %91 Azerice, %2,2 Lezgi, %1,8 Rusça, %1,5 Ermenice, %3,3 diğer, %1 tanımlanmamış
Okur-yazar oranı 15 yaş ve üzeri için: %99,5 (2017 verileri)
Ortalama yaşam süresi 64 yıl erkek, 72 yıl kadın (2017 verileri)
Para Birimi Kırgız Somu
İhracat Ürünleri Pamuk, yün, et, tütün, altın, cıva, uranyum, hidro güç, makine, ayakkabı
Tarım ürünleri Tütün, pamuk, patates, sebze, üzüm, meyve, koyun, keçi, büyükbaş hayvan, yün

Ülke Tarihi:

Yenisey Irmağı boyunda medenî bir hayat süren Kırgızlar M.S. 1. yüzyılda Hun Devleti tabiiyeti altına girdiler. Hunluların dağılması üzerine, Kırgızlar, Hakas Devletini kurdular. Dördüncü yüzyılda kurulan Hakas Devleti, Baykal Gölü'nden Tibet’e kadar olan kısma hâkim oldu. 6. yüzyılda kurulan Göktürk Devleti ile mücadele eden Hakaslar, 840’ta Uygur Devleti'ni yıktılar.

10. yüzyılda (960 yılında 200 bin Müslüman aile vardı.) Karahanlılar'ın tesiriyle İslâm dinîni kabul eden Kırgızlar, 13. yüzyılda Moğollar'ın hâkimiyetini tanıdılar. On yedinci yüzyılda Rus istilâsına karşı diğer Türk boylarıyla hareket ettiler. Kırgızların harp kabiliyetleri yüksekti. On dokuzuncu asırda Kırgız toprakları bütünüyle Rus hâkimiyetine girdi. 1924 senesine kadar Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlıyken, 1925’te Kara Kırgız Özerk Oblastı adını aldı. Bir süre sonra Kara kelimesi kaldırıldı. 1936’da Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hâline getirildi ve Sovyetler Birliği'ni meydana getiren 15 İttifak Cumhuriyetinden biri hâline geldi. Eski Sovyetler Birliği'nin 1991’de dağılması üzerine, Kırgızistan bağımsızlığını ilân etti. Bağımsız Devletler Topluluğu'na üye oldu.

Ekonomik Durum:

Ülke ekonomisi tarım, hayvancılık ve madenciliğe dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, pamuk, şekerpancarı, mısır, tütün, sebze ve meyvedir. Dağlık bölgelerde yarış atları yetiştirilir, tavşan beslenir, arıcılık yapılır. En çok küçükbaş hayvan beslenir. Kırgızistan'da 1970'li yıllarda çeşitli mâdenler çıkarılmaya başlanınca mâden sektörü büyük hızla gelişmiştir. Makina, otomotiv, gıda, çimento, cam ve konserve fabrikaları başlıca sanâyi kuruluşlarıdır. Akarsu üzerlerinde kurulan hidroelektrik santralleri ekonomiye önemli ölçüde katkıda bulunur. Ülkede 600 civârında sanâyi kuruluşu vardır. Ülkede son yıllarda doğal güzelliklerin etkisi ile turizm faaliyetleri de hızlanmakta ve bu da ülke ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır. Kırgızistan belki de Türk Dünyasındaki en fakir ve istikrarsız ülke konumundadır.

 

 

Kırgızistan İle İlgili Çalışmalar.