Kriz Takip

İran’ın Huzistan Bölgesinde Protestolar Büyüyor-21 Şubat 2017
İran’ın güneybatısındaki kıyı kesimlerinde etnik olarak Arap olan yaklaşık 1 milyon kişinin yaşadığı bölgede, protesto gösterileri büyüyerek devam ediyor. Huzistan bölgesi İran’ın ikinci en büyük petrol yataklarının olduğu yer olarak biliniyor. Son haftalarda elektrik kesintileri ve çevre kirliliğinin tavan yaptığı bölgede, temel standartların çok altında yaşam mücadelesi veren ahali, İran’ın bölgedeki yıkıcı faaliyetlerinden dolayı büyük rahatsızlık duyuyor. Bölgeden gelen haberlerde, eyalette kontrolü sağlayamayan güvenlik güçlerinin Devrim Muhafızları’nın müdahalesiyle iki kişiyi öldürdüğü ve çok sayıda gözaltı olayının yaşandığı bildiriliyor. Bölge bir enerji merkezi olmasından dolayı, İran devletinin burayı kasten yaşanmaz hale getirip sakinlerini başka yerlere göçe zorladığı iddiaları da dikkat çekiyor.
Altı Yıl Aradan Sonra Somali’de Yeni Gıda Krizi- 20 Şubat 2017
Birleşmiş Milletlere bağlı yardım örgütleri Somali’de yaşanan kuraklık ve gıda krizinin ülkede 6.2 milyon insanı etkilediğini duyurdu. Somali’deki krizin kritik seviyede olduğu belirtilirken 2017’nin ilk altı aylık dönemi için 825 milyon dolara ihtiyaç duyulduğu bildirildi. 2011 yılında büyük bir gıda krizi yaşayan ülke altı yıl aradan sonra benzer bir durumla karşıkarşıya. 2015 yılından beri yağışların istenen seviyede düşmemesi Somali’nin özellikle kuzey kesimlerinde Somaliland ve Putland’de kuraklığa yol açmakta. Somali’nin komşusu Etiyopya ve Kenya’da kuraklıktan kısmen etkilenen ülkeler arasında bulunuyor.
Ukrayna'da Gıda Krizi- 17 Şubat 2017
2013 yılında Ukrayna’da başlayan çatışmalar ve Rusya’nın Kırım’ı ilhakı aradan geçen süreye rağmen halkı doğrudan ve dolaylı olarak etkilemeye devam ediyor. Doğu Ukrayna'da çatışmalardan etkilenen 220.000 insan açlık sınırının altında yaşıyor. 3 milyondan fazla insanın yardıma ihtiyacı olduğu belirtiliyor. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı başta Doğu Ukrayna olmak üzere ülke genelini destekleme kararı aldı.
Yunanistan’da Bir Yeni Protesto- 16 Şubat 2017
Ekonomik krizin bitmek bilmediği Yunanistan’da protesto gösterileri birbirini izliyor. Şubat ayının başında sözleşmeleri uzatılmayan Yunan itfaiyeciler Atina’da protesto gösterisi düzenledi ve İdari Reform Bakanlığı binasını işgal etti. Diğer taraftan Yunanistan’da hükümetin mali kriz ile mücadelesi kapsamında, ek gelir sağlamak amacıyla tarım sektörüne getirdiği yeni vergiler ve sosyal güvenlik yasasında yaptığı değişikliklere itiraz eden çiftçiler, Yunanistan ile Makedonya arasındaki Evzoni sınır kapısını kapattı ve son olarak da yaklaşık 3000 civarında çiftçi, Atina’da sokaklara döküldü.
Keşmir’deki Çatışmalarda 7 Kişi Öldü-15 Şubat 2017
Keşmir’de Hindistan ve Pakistan arasındaki askeri kontrol hattında meydana gelen çatışmalarda üç Pakistan, üç Hindistan askeri ve bir Keşmirli hayatını kaybetti. Son çatışmalar öncesinde, Keşmir’in güneyinde meydana gelen diğer bir çatışmada dört Keşmirli direnişçi, üç Hindistan askeri, bir de sivil ölmüştü. Son yılların en kanlı günlerine sahne olan Keşmir’de Temmuz 2016’dan itibaren başlayan olaylarla 100 civarında kişi hayatını kaybetti.
İsrail’in Ezanı Yasaklama Girişimi- 14 Şubat 2017
İsrail’in kabul edilen uluslararası sınırları dahilinde halihazırda toplam nüfusun yaklaşık %25’ini Müslümanlar oluşturmaktadır. Ülkede son haftalarda tartışılan konuların en önemlisi ezanın yasaklanmasıdır. İsrail Meclisi Knesset’in onayladığı ve Başbakan Netanyahu’nun desteklediği yasaya göre ezanın gece 23:00 ile sabah 07:00 saatleri arasında hoparlörden okunması yasaklandı. Yasa tasarısına göre yasağa uymayan camiler hakkında 1200 dolara varan cezalar verilebileceği öngörülmektedir. Yasa tasarısı İsraillilerden gürültü yaptığı ve rahatsız edildikleri gerekçesiyle destek buldu.
Güney Sudan’da Mülteci Sayısı 1.5 Milyonu Geçti- 13 Şubat 2017
UNHCR’ın paylaştığı son verilere göre 2013 yılından beri etnik iç savaşa maruz kalan Güney Sudan’da mülteci sayısı 1.5 milyonu geçti. UNHCR tarafından Güney Sudan’ın Suriye ve Afrganistan’dan sonra en fazla mülteci göçü yaşayan üçüncü ülke olduğu duyuruldu. Ülke içinde göç edenlerin sayısı ise 2.1 milyonu geçmiş durumda. Yapılan açıklamada ülke içindeki çatışmaların durmaması halinde yıl boyunca mülteci akının devam edeceğine dikkat çekildi. Mültecilerin %60’ını çocuklar oluştururken kamp alanlarına gelen yeni mültecilerin beslenme ve sağlık durumlarının da iyi olmadığı belirtildi. En fazla mülteci Uganda’ya sığınırken Etiyopya ve Sudan da yüksek sayıda Güney Sudanlı mülteci barındırmaya devam eden diğer ülkeler. UNHCR mültecilerin bakımı için 782 milyon dolara ihtiyaç duyulduğunu belirtirken 2016’da bu rakamın sadece %33’ünün karşılanabildiğinin altını çizdi.
Türkmenistan Doğalgazının İhraç Belirsizliği- 10 Şubat 2017
Kendisi de önemli bir doğalgaz üreticisi olmasına rağmen kuzey bölgelerinde Türkmen gazı kullanan İran, Türkmenistan’ın doğalgaz akışını aniden kestiğini duyurdu. Türkmenistan, İran’dan 1 milyar 800 milyon dolarlık alacağı olduğunu belirterek bu borcun ödenmesini talep etti. Ancak İran, böyle bir borcun olduğunu kabul etmiyor. 2008 dünya ekonomik krizinden sonra Rusya, Türkmenistan’dan gaz alımını durdurmuştu. Bundan dolayı Türkmenistan sadece Çin ve İran’a doğalgaz satabiliyordu. Ancak Çin de boru hatlarını inşa ettiği için aldığı gazın bedelini ödemiyor.
Romanya'da Yeni Yasa Tasarısına Yönelik Protestolar Devam Ediyor- 09 Şubat 2017
Çok kısa zaman önce Romanya'da kurulan yeni hükümetin hazırladığı 5 yıldan az cezası kalmış kişilerin affını öngören yasa tasarısının yanı sıra ceza yasasındaki düzenleme ile yolsuzluk ve yetkinin kötüye kullanılmasının engellenmesini öngören birçok dosyayı suç kapsamından çıkarması on binlerce Romanya vatandaşı tarafından protesto ediliyor. Protestoların nedeni yapılan düzenlemeye göre yolsuzluk ve yetkinin kötüye kullanılması sonucu doğan zararın 45 bin Euro (180 bin TL) olması halinde cezai takibatın başlatılmasını kapsıyor. Yasayı eleştirenler bu düzenleme ile başbakanın koalisyon ortağı olan ve aynı zamanda görevin kötüye kullanılmasına yardım etmekten 22 bin Euro (88 bin TL)  zarara yol açmakla suçlanan Sosyalist Parti'nin Genel Başkanı Liviu Dragnea'nın korunmasının amaçlandığını ileri sürüyor. Yapılan protestolar neticesinde hükümet af tasarısını geri çekmesine rağmen ülkede komünizmin çökmesinden bu yana gerçekleştirilen en büyük protestolar halen devam etmekte.
Myanmar’ın İktidar Partisinin Müslüman Danışmanı Suikast Sonucu Hayatını Kaybetti- 08 Şubat 2017
Myanmar’ın başkenti Yangon’da 29 Ocak’ta ülkenin önde gelen Müslüman avukatlarından U Ko Ni uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Burma asıllı U Ko Ni, Aung San Suu Kyi’nin Demokrasi İçin Milli Birlik Partisi üyesi olup partinin hukuk danışmanlığını yürütüyordu. Myanmar hükümet yetkilileri ve bazı bakanların da bulunduğu ekiple Arakan'daki son gelişmelerle ilgili görüşmeler için bulundukları Endonezya dönüşünde havaalanında saldırıya uğradı. Saldırganı durdurmak için müdahale eden bir taksi şoförü de olayda hayatını kaybetti. U Ko Ni, Aung San Suu Kyi’nin partisi NLD’nin yasal süreçlerini takip etmede önemli bir role sahipken, Myanmar’daki Müslümanlar açısından da oldukça önemli bir kişilikti. Farklı kimlik ve dinlere müsamaha gösterilmesi ve Myanmar’ın bu farklılıkları bir uyum içerisinde sürdürmesi gerektirdiğini güçlü bir şekilde dillendirmekteydi. Eski devlet başkanı Thein Sein hükümetinin “Irk ve Din Yasaları” adı altında hazırlanan ve ülkedeki Müslümanları büyük ölçüde mağdur eden uygulamaları sert bir şekilde eleştirmişti. 2008’de büyük oranda ordunun müdahale ettiği anayasa değişikliklerini de eleştirmiş ve bu durumu “sahte federal anayasa” olarak tanımlamıştı. Ülkedeki insan hakları kuruluşları devletin bu olayı bir an önce çözmesi konusunda etkili adımlar atmasını isterken, U Ko Ni’nin öldürülmesinin ülkede mevcut sorunları daha da kronikleştireceğinden ve bunun toplumda önü alınamaz gerginliklere sebep olamasından korktuklarını ifade ediyor.
Filistin’de Amona Olayları- 07 Şubat 2017
1995 yılında Batı Şeria’daki Filistinlilerin topraklarını yasa dışı bir şekilde işgal eden Yahudiler buraya Amona yerleşim birimini kurmuşlardı. Filistinli toprak sahiplerinin yaptıkları itirazlar sonucunda İsrail yüksek Mahkemesi yerleşim kararlarını durdurarak, yerleşim biriminin yıkımına karar verdi. Radikal Yahudi yerleşimcilerin ve mecliste Kadima Partisi’nin tüm itirazlarına rağmen geçen hafta 5 bin polis eşliğinde tahliyeler başladı.
Trump’ın Göçmen Yasağı Kenya’daki Somalilileri Vurdu- 06 Şubat 2017
Amerika’da Trump hükümetinin yürürlüğe soktuğu yeni göçmen yasası Irak, Yemen, Suriye ve İran’ın yanında Afrika ülkerinden Somali, Sudan ve Libya vatandaşlarını da kapsıyor. Yeni yasanın yürürlüğe girmesinden sonra Amerika’nın Kenya’da yaşayan Somalili mültecilere yönelik uyguladığı göçmen alım programı askıya alındı. Amerika bu kapsamda her yıl 3.000 kadar Somali vatandaşını Kenya’dan kabul etmekteydi. UNHCH’a göre bu durum Kenya’da kamp alanlarında yaşayan 26.000 göçmeni yakından etkiledi. Amerika’ya kabul edilen ancak gitmek için hazırlık yapan yüzlerce aile şimdi büyük bir hayal kırıklığı ve belirsizlik yaşamakta. 500 bin kadar Somaliliyi barındıran Dadaab göçmen kampı Kenya’nın Somali sınırında yeralıyor. Kenya hükümeti aldığı son kararla kampın kapatılmasını ve göçmenlerin Somali’ye geri dönmesini istedi. Buna karşın göçmenler ise Somali’deki güvenlik sorunu nedeniyle ülkelerine dönmek istemezken başka ülkelere sığınmanın yollarını arıyorlar.
Moldova’nın Yeni Yönelimi- 03 Şubat 2017
Moldova’nın yeni seçilen Cumhurbaşkanı Igor Dodon, geçtiğimiz günlerde Moskova’yı ziyaret ederek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Moldova’nın Avrupa Birliği ile değil Rusya ile işbirliği yapmasının daha önemli olduğunu dile getiren Dodon, kısa yönetim döneminde bu düşüncesini uyguladı. Moskova ziyareti sırasında Moldova’nın 2014 yılında AB ile olan Ortaklık Anlaşmasını terk etmek istediğini belirten Dodon, Rusya’dan bu konuda destek istedi. Ziyaret öncesi Avrupa Komisyonu Moldova’ya 100 milyon avroluk yardım sunacağını açıklamıştı. Ayrıca Moldova içinde Rusların çoğunlukta olduğu de facto Transdinyester’in fiili Başkanı Jan ile bir araya gelen Dodon işbirliği önerisinde bulundu.
Amerika’da Artan İslam Düşmanlığı- 02 Şubat 2017
Hafta sonu Kanada’nın Quebec şehrinde yaşanan ve 6 kişinin ölümüne, 8 kişinin de yaralanmasına sebep olan cami saldırısı son dönemlerde Kuzey Amerika’da yaşanan tek saldırı değildi. Aynı camiye öncesinde duvar yazıları ile yapılan saldırılar dışında kapısının önünde afiyet olsun anlamında “bon appetit” notu iliştirilmiş domuz başı bırakılmıştı. Bu saldırıların yanı sıra Ocak ayının başında ABD’nin Texas eyaletinde bulunan Austin şehrinde inşaat halinde olan bir cami kundaklandı. Yeni seçilmiş ABD Başkanı Trump’ın Müslümanların çoğunluk olduğu 7 ülkenin vatandaşlarına ABD’ye girmesini yasaklayan kararı imzaladıktan saatler sonra da Texas’ın Victoria şehrinde bir cami de kundaklandı.
Bangladeş'in Arakanlıları Uzak Bir Adaya Yerleştirme Planı- 01 Şubat 2017
Bangladeş, on binlerce Arakanlı mülteciyi Bengal Körfezi'nde bulunan uzak bir adaya sürme planlarına son hızla devam ediyor. Her ne kadar bahsi geçen adanın yaşam için elverişli olmadığı ve sel felaketlerine açık olduğu belirtilse de Bangladeş hükümeti ülkedeki Arakanlıları belirleyip Thengar Char adı verilen adaya götürmeye kararlı. Alınan bu kararı eleştiren bazı yetkililer, 2.430 hektarlık adanın sadece kışın erişilebilir olduğu ve korsanların sığınağı durumunda bulunduğunu ifade ediyor.  
Suriye Zindanlarında Çürüyen Kadınlar- 31 Ocak 2017
Türkiye, Rusya ve İran’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen Astana görüşmelerinde, Suriye muhalefeti temsilcilerinin dile getirdiği konular arasında Esed hapishanelerindeki kadın mahkûmların durumu da vardı. Farklı raporlarda farklı sayılar verilmesine rağmen zindanlarda yaklaşık 13 bin kadının tutulduğu tahmin edilmekte. 2011 yılında başlayan halk hareketinin ardından Esed rejimi ve bağlı istihbarat birimleri, geniş çaplı gözaltı ve tutuklama operasyonları gerçekleştirmiştir. Sorgusuz sualsiz yapılan bu tutuklamalarda halkın büyük çoğunluğu suçlu ve şüpheli görülmüştür. Çeşitli raporlarda geçen bilgilere göre, hapishanelerdeki kadınlar çok kötü şartlar altında tutulmakta ve işkenceye varan kötü muameleler görmektedir.
Kenya, Etiyopya ve Somali’de Kuraklığa Bağlı Gıda Krizi 15 Milyon İnsanı Tehdit Ediyor- 30 Ocak 2017
Yetersiz yağışlar nedeniyle oluşan kuraklık sonucu Somali, Kenya ve Etiyopya’da 15 milyon insan gıda sorunuyla karşıkarşıya. Etiyopya’da toplanan Afrika Birliği toplantısı öncesi Save the Children’ın yayınladığı rapora göre söz konusu üç ülkede 6.5 milyon çocuk yetersiz beslenme sorunu yüzünden risk altında. 2015 yılından bu yana kuraklık sorununun yaşandığı Doğu Afrika’da yağışların yetersiz seyretmesi tarımsal üretimi düşürürken özellikle kırsal kesimlerde suya erişim imkanları oldukça zorlaştırmakta. Hayvan ölümlerinin çokça görüldüğü bölgede gıda yetersizliği ve suya erişim zorluğu insanların hayatları için büyük bir risk oluşturmakta. 2011 yılında yaşanan büyük kuraklığın ardından Doğu Afrika tekrar kuraklık ve gıda krizi ile karşı karşıya. Durumun önümüzdeki günlerde daha da kötüleşebileceği tahmin ediliyor.
Özbekistan’da Reform Belirsizliği- 27 Ocak 2017
25 yıllık İslam Kerimov yönetiminin ardından Özbekistan, Başkan Şevket Mirziyoyev ile yeni bir sürece girdi. Öngörülemez komşular, aşırıcı grupların tehdidi ve derin sosyoekonomik problemler, Özbekistan için büyük meydan okumalar olarak dikkat çekiyor. Uluslararası toplumdan gelen iç ve dış politikada reform çağrılarına yeni Başkan küçük adımlarla cevap verse de önümüzdeki süreç reformların mı yoksa Kerimov yönetiminin bir tekrarının mı yaşanacağını gösterecek.
Brezilya’da Hapishane İsyanları- 26 Ocak 2017
Brezilya’da nasıl başladığı bilinmeyen ancak iki büyük uyuşturucu çetesinin hapishanelerin kontrolünü ele geçirmek adına süren mücadelesi neticesinde çıkan hapishane isyanlarında 100’ü aşkın mahkûmun hayatını kaybederken yüzlercesi de firar etti.
Kosova ile Sırbistan Arasında Tren Krizi- 26 Ocak 2017
Geçen hafta Sırbistan’ın başkenti Belgrad ile Kosova’nın sorunlu kuzey bölgesindeki Mitrovica şehirleri arasında yapılması planlanan seferlerin tanıtım gösterileri yapıldı. Halen Kosova’nın bağımsızlığını kabul etmemiş olan Sırbistan’ın meşhur “Kosova Sırbistan’ındır” sözlerinin 21 dilde yazıldığı ve Sırbistan bayrağı renklerine boyandığı trenin Kosova yetkili mecralarından izin almadan ülkeye girmek istemesi Kosova özel birliklerinin operasyonuyla engellendi. Bu operasyon iki ülke ilişkilerinin gerilmesine neden oldu. Yaşanan bu kriz AB aracılığında iki ülkenin başbakanları ve cumhurbaşkanlarının Brüksel’de bir araya getirilmesi ve tarafların diyalog sürecini en yüksek seviyede tutacaklarını dile getirmeleri ile aşılmışa benziyor. Ancak Sırbistan’da ilkbaharda yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi böylesi olayların yaşanacağına kesin gözüyle bakılmakta.
Avusturya’da İslam Yasağı- 26 Ocak 2017
Batı'da İslamofobik eylemlere bir yenisi daha eklendi. Avusturya’nın aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi lideri ülkede Nazi sembollerini yasaklayan mevcut yasaları örnek alarak “faşist İslam” ve İslami sembollerinin yasaklanması çağrısında bulundu. Ayrıca parti lideri, İslam’ın Avrupa toplumundan temizlenmesi gerektiğini savunuyor.
Bangladeş’te Kuş Gribi Alarmı- 25 Ocak 2017
Hafta başı itibariyle Bangladeş’te kuş gribi alarmı verildi. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü tarafından Dakka’da 3000 kümes hayvanında kuş gribi riski ortaya çıktığı ifade edildi. 732 kümes hayvanı bu gribin etkisiyle ölürken kalanları itlaf edildi. Geçen yıldan beri Asya ve Avrupa’da kuş gribinin yaygınlaşırken, Çin’de bu gribe bağlı ölümler de meydana gelmişti. Geçen yıldan beri hastalığın bulaştığı tespit edilen birçok kümes hayvanı itlaf edildi.
Sri Lanka’da Kuraklık- 25 Ocak 2017
Sri Lanka’da geçen seneye göre yağışların üçte bir azalması su rezervlerinin normal seviye altına düşmesine neden oldu. Cumhurbaşkanı Maithripala Sirisena’nın katılımıyla Budist ritüelleri çerçevesinde yağmur duası yapıldı. Sri Lanka yönetimi ise son yılların en kritik kuraklığı ihtimaline karşı bir takım tedbir planları geliştiriyor. Buna göre su rezervlerinden sadece içme suyunun dağıtımı, ithal pirinç üzerindeki verginin kaldırılması, ulusal elektrik şebekeleri için hidro enerji üretiminde alternatif metotlar geliştirilmesi gibi planlar ortaya konuldu. Geçen Ekim’den itibaren kuraklığın sinyallerini verdiği ifade edilirken 2016 boyunca Sri Lanka sadece bir kez yoğun yağış aldı. Bu yağışlarda da sel ve heyelanlar meydana geldi. Meteoroloji Müdürlüğü’ne göre yağış miktarı normal seviyeden %30- 40 daha az. Yağışın az olduğu bu bölgeler ise ülkenin en geniş tarım arazilerinin olduğu bölgeler.
Tayland’ın Güneyinde Yoğun Yağışlar Sebebiyle Seller Meydana Geldi- 25 Ocak 2017
Tayland’ın güneyinde mevsim normalleri üzerinde seyreden yağışlar sonrası seller meydana geldi. Yaşanan sel felaketi sebebiyle 40 kişi hayatını kaybetti. Ocak ayının ilk haftasıyla başlayan yağmurlar mevsim dışı yağışlar olarak geçiyor. Bölgede Haziran-Kasım arasını kapsayan yağmur mevsiminin kurak geçmesinin selleri tetiklediği ve bu hafta itibarıyla daha fazla yağışın beklendiği ifade ediliyor. Sellerle birlikte anayollar ve tren yolları sular altında kaldı. Afet ve Kriz Yönetimi Bakanlığı sellerin 1,6 milyon insanı etkilediğini belirtti. Dünyanın en önemli kauçuk üreticilerinden biri olan Tayland’ın Ulusal Kauçuk Yönetimi Birimi, seller yüzünden 2016-2017 kauçuk üretiminin %10 düşeceğini ifade etti. Küresel kauçuk fiyatları da bu nedenle artabilir. Tayland son yarım yüzyılın en büyük sel felaketini 2011 yılında yaşadı. Bu sellerde özellikle kuzey bölgeleri etkilenmiş, altı ay boyunca su baskınları devam etmiş, pirinç üretimi büyük ölçüde sekteye uğramış ve 900 kişi hayatını kaybetmişti.