Nijerya

Nijerya

Nijerya

Temel Göstergeler
Resmi adı Nijerya Federal Cumhuriyeti
Başkent  Abuja
Bağımsızlık tarihi 1 Ekim 1960 (İngiltere'den)
Yüzölçümü 923.768 km²
Coğrafi konumu Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer almaktadır.
Arazi yapısı Güneyde alçak bölgeler, orta kısımda tepelikler ve platolar, güneydoğuda dağlar, kuzeyde ovalar yer alır.
İklimi Çeşitlidir güneyde ekvator iklimi, orta kısımlarda tropikal, kuzeyde çöl iklimi görülür.
Doğal kaynakları Doğal gaz, petrol, kalay, demir, kömür, kireçtaşı, kurşun, çinko, işlenebilir topraklar
Doğal afetler  Periyodik kuraklıklar
Nüfusu 191 milyon (2017 tahmini)
Nüfusun etnik dağılımı %29 Hausa ve Fulani, %21 Yoruba, %18 Igbo (Ibo), %10 Ijaw, %4 Kanuri, %3,5 Ibibio, %2,5  Tiv ve diğer
Din %50 Müslüman, %40 Hristiyan, %10 yerel inanışlar
Diller İngilizce (resmi), Hausa, Yoruba, Igbo (Ibo), Fulani
Ortalama yaşam süresi 47,24 yıl (2010 verileri)
HIV hastalığına yakalanan yetişkin oranı %3,1 (2007 verileri)
Okur-yazar oranı  %68 (2003 verileri)
Milli Gelir 405 milyar dolar (2016 tahmini)
Kişi Başı Ortalama Milli Gelir 2,120 milyar dolar
Para Birimi Naira (NGN)
Endüstri Çelik, kömür, demir, motorlu araç montajı, tütün ürünleri, petrol arıtma
Tarım ürünleri Kakao, palmiye yağı, mısır, pirinç, darı, manyok, patates, kauçuk, büyükbaş hayvan, koyun, keçi, domuz, kereste, balık

Ülke Tarihi:

Afrika kıtasının en yoğun nüfuslu ülkesi Nijerya Sahra-altı ülkelerinden İslamiyet’in en geniş yer bulduğu ülkedir. Burada 11. yüzyıldan itibaren kurulan Havsa devletleri önce Mali ve Songay sultanlıklarının hâkimiyetinde kalmışlar 16. yüzyılın sonunda ise bağımsız olmuşlardır. Kano, Bornu, Kaduna ve Sokoto gibi önemli şehir devletleri göz kamaştıracak kadar gelişmiştir. Yerli Havsa toplumu ve Batı Afrika’dan buraya göç eden Fulaniler Nijerya tarihinde iki önemli Müslüman topluluktur.

16. yüzyılda Bornu Sultanlığı’nın Osmanlı Devleti’nin Trablusgarp eyaletiyle başlayan münasebetleri 20. yüzyılın başına kadar devam etti. Rabih bin Fazlullah’ın kurucusu olduğu, ancak 1882’de İngilizlerin bölgeyi işgali dolayısıyla son bulan sultanlık bölgedeki Müslüman sultanlıkların sonuncusudur. Fazlullah’ın 1900 yılı Nisan ayında şehit edilmesinden sonra bölge yavaş yavaş sömürgeleştirilmiştir. Bu gelişmelerden sonra Osmanlı Devleti’nin kıtanın bu bölgesinde müşterek hareket edebileceği yerli bir sultanlık kalmamıştır.

İngiltere Nijerya’nın tamamını ancak 1914 yılında işgal ederek sömürgeleştirebilmiş ve bu işgal Nijerya’nın bağımsızlığını ilan ettiği 1960 yılına kadar sürmüştür. 1963 yılında Cumhuriyet ilan edilen ülkede birbiri ardına darbeler yaşanmıştır. 30 yıl sonra iktidarı ele geçiren General Sani Abaşa demokratik kurumları askıya alarak siyasi partileri kapatmıştır. 1998 yılı Haziran ayında Sani Abaşa öldüğünde yerine General Abdüsselam Ebubekir geçmiş ve 29 Mayıs 1999 yılında Afrika’nın önemli figürlerinden Olusegun Obasanjo devlet başkanı olmuştur.

Günümüzde ülkenin en önemli sıkıntılarından birisi, 36 eyaletten oluşan ülkede, Kuzey’de yaşayan Müslümanların hukukî işlemlerde şerî hukuku esas alacaklarını ilan etmelerinden sonra Hrıstiyanlarla aralarında çıkan çatışmalardır. İngiltere’nin sömürge döneminde dar bir alanda müsaade edilen şerî hukukun son yıllarda hayatın diğer alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesinden sonra, Müslüman toplumla Hrıstiyan azınlık arasında binlerce insanın ölümüne sebebiyet veren karışıklıklar yaşanmıştır. 2004 yılında yaşanan çatışmalar esnasında binden fazla insan hayatını kaybetmiştir. Hıristiyanlar Nijerya'daki oranlarını olduğundan daha çok göstererek yönetimde Müslümanlardan daha fazla söz sahibi olmak istemektedirler. İç savaşlar gölgesinde yaşayan Nijerya halkının %60’ının yoksulluk sınırı altında yaşıyor olması da önemli bir sorundur.

Ekonomi

Ekonomi daha çok tarıma dayanır. Yerfıstığı, pamuk, palmiye ağaçları, sebze ve meyve türleri, kakao, kauçuk tahıl ürünleri, hurma ve yerfıstığı yağı, kereste ve kola cevizi bol miktarda üretilir. Kakao ve kauçuk üretiminde dünyanın altıncı ülkesidir. Ülke topraklarının % 25’i ekime müsaittir. 1960’lı yıllarda bulunan petrol, Nijerya ekonomisini geniş ölçüde ferahlattı. Afrika’da hemen hemen en istikrarlı ekonomiye sahip ülkelerden biri haline geldi. Güneyde delta bölgesi, petrol yatakları bakımından oldukça zengindir. Dünyanın yedinci büyük petrol üreticisi durumunda olan Nijerya ihracatının büyük bir bölümünü, petrol ve yan ürünleri teşkil etmektedir. Ayrıca doğal gaz bakımından da oldukça zengindir. 1980 yılında petrokimya ve doğal gaz tesisleri tamamlanmış ve rafineri sayısı arttırılmıştır. Nijerya ham petrolden başka ayrıca kömür, kalay, kireçtaşı, kolimbit ve demir madenleri de üretmektedir.

Mevcut nehir sularından, hidroelektrik santralleri kurmak suretiyle, elektrik enerjisi üretilmektedir. Bunlardan en büyüğü Kainiji Barajıdır. İhracatının % 95’ini ham petrol teşkil eder. Çeşitli gıda maddeleri ve otomobil parça takımları, diğer önemli ihraç ürünleridir. Gıda maddeleri ihracatının büyük bir bölümünü kakao meydana getirir. Ayrıca tütün, palmiye ürünleri, yerfıstığı, pamuk ve soya diğer ihraç ürünlerini teşkil eder. Nijerya, kereste, kauçuk ve hayvan derilerinden de büyük gelirler elde etmektedir. İhracatını daha çok İngiltere, Almanya ve Japonya’ya yapar. ABD, Almanya ve Hollanda’dan ise çeşitli makina, ilaç ve elektronik malzemeler, ithal etmektedir. Kişi başına düşen milli aylık gelir 370 dolardır. İş gücünün % 60’ı tarım, % 20’si ticaretle ilgilidir. Doğal gaz ve petrokimya endüstrisi yanında, ormancılık, balıkçılık, tekstil, çimento ve sigara endüstrileri de önemlidir. OPEC üyesi olan Nijerya, büyük bir demir-çelik endüstrisine ve geniş bir inşaat sektörüne sahiptir.

Nijerya-Türkiye İlişkileri

Afrika’nın en yoğun nüfuslu ve ekonomik açıdan en büyük ülkesi konumunda olan Nijerya tarihsel açıdan Osmanlı ile iyi ilişkilere sahiptir. Sömürgecilik sonrası iki ülke arasındaki ilişkiler 1962 yılında Türkiye’nin Nijerya’da elçilik açmasıyla yeniden başlamıştır. Refah-Yol hükümeti döneminde D-8 oluşumuna dahil edilen Nijerya ile Türkiye arasındaki ilişkiler son yıllarda yükselen bir ivmeyle hareket etmektedir. 50 kadar Türk firması 419 milyon dolarlık yatırım ile Nijerya’da faaliyet göstermektedir. İki ülke arasındaki ilişkiler henüz istenen seviyede olmasada önümüzdeki yıllarda artış kaydetme potansiyeli yüksek görünmektedir.

Nijerya İle İlgili Çalışmalar.