Yükleniyor...

ABD Virjin Adaları

2020
Temel Göstergeler
Resmi Adı ABD Virjin Adaları
Yönetim Biçimi ABD’ye bağlı özerk demokratik yönetim
Bağımsızlık Tarihi ABD’ye bağlı
Başkent Charlotte Amelie (20.000)
Yüzölçümü 1.910 km2
Nüfusu 106.000 (2020)
Nüfusun Etnik Dağılımı %76 Afrika asıllı, %16 Avrupa asıllı, %8 diğer
İklimi Subtropikal iklim hâkim olup eylül-kasım ayları arası yağışlıdır.
Coğrafi Konumu Kuzey Atlantik Okyanusu’nda Karayip Denizi’nde yer alan Virgin Adaları, Porto Riko’nun doğusundadır.
Komşuları Bir adalar topluluğu olan Virgin Adaları’nın hiçbir ülke ile kara sınırı yoktur, kıyı şeridi 188 km’dir.
Dil İngilizce, İspanyolca, Fransızca
Din %93 Hristiyan, %1 Müslüman, %6 diğer
Ortalama Yaşam Süresi 79,8 yıl (2020)
Okuma-Yazma Oranı %95 (2010)
Para Birimi ABD Doları
Millî Gelir 5,182 milyar dolar (2016 CIA)
Kişi Başı Ortalama Milli Gelir 35.938 dolar (2018 Dünya Bankası)
İşsizlik Oranı %10,4 (2017)
Enflasyon Oranı %1 (2016)
Reel Büyüme Hızı %0,9 (2016)
Yoksulluk Oranı %28,9 (2002)
İhracat Ürünleri Rom
İthalat Ürünleri Temel gıda malzemeleri, temel tüketim malları, inşaat malzemeleri
Başlıca Ticaret Ortakları ABD

Ülke Tarihi

Virjin Adaları’ndaki bilinen en eski insan izleri MÖ 1000’lere aittir. Avrupalı sömürgeciler adalara 15. yüzyılın sonlarında ulaşmış olup, adalara ilk olarak 1493 yılında Kristof Kolomb’un geldiği tahmin edilmektedir. Adaları 16. yüzyılın ortalarında İspanyollar, 17. yüzyılın ilk yarısında İngiliz ve Fransızlar, daha sonra da Hollandalılar işgal etmiş ve adalardaki hâkimiyet mücadelesi uzun süre devam etmiştir. Yüzyıl sonlarında St. Thomas ve St. John adalarına gelen Danimarka Batı Hindistan Şirketi, 1733 yılında Fransa’dan St. Croix’i de satın almıştır. Adalar 1754 yılında Danimarka kolonisi hâline gelmiş ve Afrika’dan getirilenlerin köle olarak çalıştırıldığı şeker plantasyonları aracılığıyla adaların tüm zenginliği sömürülmüştür. Bu yüzyıllarda adalara Yahudilerin de yerleştiği belirtilmektedir.

18. yüzyılda Afrikalı kölelerin çıkardığı isyanlar kanlı şekilde bastırılmış, 19. yüzyıl ortalarından itibaren de artık yeterince kâr getirmediği gerekçesiyle Danimarkalı sömürgeciler kolonileri terk etmeye başlamıştır.

ABD, 19. yüzyılın sonlarına doğru adaları satın almak için girişimlere başlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte Almanya’nın adaları üs olarak kullanmak üzere işgal edeceği endişesiyle süreç hızlandırılmış ve adalar Aralık 1916’da 25 milyon dolar karşılığında Danimarka’dan satın alınmıştır. Anlaşma Ocak 1917’de yürürlüğe girmiş ve bu tarihten itibaren adalar ABD toprağı olmuş, ismi de ABD Virjin Adaları olarak değiştirilmiştir.

1920’lerin sonlarından itibaren ada halkına ABD vatandaşlığı verilmeye başlanmış ve 1934’te ABD doları resmî para birimi olarak kabul edilmiştir. 1954 yılından sonra yerel hükümet sistemine geçilmiş ve 1970 yılından itibaren, o tarihe kadar ABD başkanı tarafından atanan bölge valisi artık ada halkı tarafından seçilmeye başlanmıştır. 1966 yılında St. Croix’te faaliyete geçen ve o yıllarda dünyanın en önemli petrol rafinerilerinden biri olan Hovensa tesisinin 2012 yılında faaliyetini durdurması, bölge ekonomisini önemli ölçüde etkilemiştir. Öte yandan 1990’lardan itibaren ve özellikle 2017 yılında meydana gelen kasırgalar adalara büyük zarar vermiştir.

Siyasi Yapı

ABD Virgin Adaları, ayrı yasama, yürütme, yargı birimleri olan bir ABD bölgesidir. Virgin Adaları’nda yaşayanlar ABD vatandaşı sayılmalarına karşın ABD başkanlık seçimlerinde oy kullanamazlar. ABD başkanı aynı zamanda Virgin Adaları’nın da başkanı sayılmaktadır.

Bölgesel yasama organında iki yıllık süre için göreve gelen 15 senatör bulunmaktadır. Üyelerin yedisi St. Croix Adası’ndan, yedisi St. Thomas ve St. John adalarından, biri de genel temsil ile yine St. John’dan seçilmektedir. Ülkede son seçimler 2018 yılında yapılmış olup bir sonraki seçimlerin Kasım 2020’de yapılması planlanmaktadır. Adalar ABD Temsilciler Meclisi’ne 1 temsilci göndermektedir.

Adalarda daha önce ABD başkanı tarafından atanan bölge valisi, 1970 yılından itibaren dört yıllık süre için adalar halkı tarafından seçilmeye başlanmıştır. Bölge valisi aynı zamanda yürütme organının da başıdır. Bu makamda 2019 yılı Ocak ayından bu yana Albert Bryan bulunmaktadır.

Adalar idari olarak St. John-St. Thomas ve St. Croix olmak üzere iki bölgeye ayrılmıştır. Virjin Adaları’nın savunma ihtiyaçları ABD’nin sorumluluğundadır.

Ekonomik Durum

Virjin Adaları, Karayip bölgesindeki diğer küçük ada ülkeleri ile paralellik arz edecek şekilde turizm odaklı bir ekonomiye sahiptir. Para birimi olarak ABD doları kullanılmaktadır. Kişi başı ortalama yıllık gelir 35.000 dolar civarında olmakla birlikte, adalardaki işsizlik ve yoksulluk oranları düşük değildir.

Ülke ekonomisi büyük oranda turizm odaklı hizmet sektörüne endekslidir. 1970’lerden itibaren gelişmeye başlayan turizm sektöründe yıllık 3 milyonu bulan yabancı turist sayısıyla Virjin Adaları bu alanda önemli bir potansiyele sahiptir. GSYİH’nin yaklaşık üçte ikisi turizmden sağlanmaktadır. Bununla birlikte 2017 yılında yaşanan iki büyük kasırga, turizm sektöründe önemli tahribata yol açmıştır. Hizmet sektörü millî gelirin ve istihdamın yaklaşık %80’ini karşılamaktadır. Turizm dışında inşaat ve bankacılık sektörleri de adalar ekonomisinde önemli paya sahiptir. Pek çok uluslararası bankanın Virjin Adaları’nda şubesi bulunmaktadır.

Sanayi sektörünün ekonomideki payı %20’ler civarındadır ve öne çıkan sahalar rom damıtma, saat, ilaç ve elektroniktir. Tarım sektörünün ekonomideki payı ise son derece sınırlı olup belli başlı sebze-meyve çeşitleri sınırlı miktarlarda üretilmektedir.

Virjin Adaları’nın dış ticaret potansiyeli de sınırlıdır. Temel besin maddeleri ve tüketim mallarında ülke ithalata bağımlıdır. Dış ticaret hacmi son yıllarda 4 milyar dolar civarında seyretmektedir.

Türkiye ile İlişkiler

Türkiye ile ABD Virjin Adaları arasında kayda değer bir diplomatik ve siyasi ilişki bulunmamaktadır. Türkiye son yıllarda Latin dünyası ve Karayip bölgesine yönelik açılımları kapsamında irili ufaklı hemen her ülke ile ilişkilerini geliştirme eğiliminde olup, uluslararası yapılara üye veya gözlemci statüsünde dâhil olarak bölgesel toplantılar aracılığıyla Virjin Adaları ve diğer ada ülkeleriyle temaslar kurmaktadır.

Müslümanların Durumu

ABD Virjin Adaları’nda nüfusun çok büyük bölümü Hristiyan’dır. Müslümanlar ise adalarda küçük bir azınlık topluluğu teşkil etmektedir. Diğer Karayip adalarından ve Ortadoğu’dan, ağırlıklı olarak ekonomik gerekçelerle gelen Müslümanlar, 20. yüzyıl ortalarından bu yana St. Croix ve St. Tomas adalarında yaşamaktadır. Bölgedeki ilk mescit 1984 yılında St. Croix’te, ikincisi ise St. Thomas’ta 1994 yılında ibadete açılmıştır. Adalarda yaşayan Müslümanların eğitim ihtiyacının karşılanması amacıyla 1998 yılında St. Croix’te kurulan Iqra Akademisi, günümüzde okul öncesinden lise son sınıfa kadar eğitim vermektedir. Bugün Virjin Adaları’nda 1.200 kadar Müslüman’ın yaşadığı tahmin edilmektedir ki, bu da genel nüfusun %1’inden fazlasına tekabül etmektedir. Son yıllarda Müslüman topluluk giderek genişlemekte ve güçlenmektedir. Adalardaki Müslümanlar tarafından kurulan yapılar arasında Iqra Akademisi dışında St. Croix’te Virgin Islands International Islamic Society (Virgin Adaları Uluslararası İslam Birliği) ve St. Thomas’taki Masjid Nur (Nur Mescidi) bulunmaktadır.
 

Diğerleri